böyütmək üçün toxunun

Adi başınağacı

Viburnum opulus L.

Azərbaycanda yerli Balverən Dərman bitkisi

Viburnum opulus (azərbaycanca: Adi başınağacı) adoksakimilər fəsiləsinə aid, yarpağını tökən dekorativ kol bitkisidir. Gözəl çiçəkləri, parlaq qırmızı meyvələri və payızda rəngini dəyişən yarpaqları ilə seçilir. Park və bağların yaşıllaşdırılmasında geniş istifadə olunur.

Ümumi xüsusiyyətləri

Fəsilə: Adoksakimilər (Adoxaceae)
Həyat forması: Kol
Yarpaq: Yarpağını tökən · Enliyarpaqlı
Hündürlük: 2–5 m
Ömür: 50–80 il
İşıq tələbi: Günəş, Yarımkölgə
Rütubət: Rütubətli
Şaxtaya davamlılıq: Çox yaxşı
Şəhər şəraiti: Yaxşı
Payız rəngi: Qırmızı və narıncı
Yayılma: Avropa, Qafqaz, Şimali Afrika və Asiyanın mülayim iqlim qurşağı

Xarici görünüşü

Çoxgövdəli, sıx budaqlanan kol formasındadır.
Yarpaqları 3–5 dilimli, yaşıl rəngli olub, payızda qırmızı və narıncı çalarlara çevrilir.
Çiçəkləri ağ rəngdədir və iri çətirşəkilli salxımlar əmələ gətirir. Kənardakı çiçəklər iri və steril, mərkəzdəkilər isə kiçik və məhsuldar olur.
Meyvələri parlaq qırmızı, şarşəkilli və salxım halında yerləşir. Meyvələr payızdan qışa qədər bitki üzərində qala bilir.

Ekoloji xüsusiyyətləri

Günəşli və yarımkölgəli sahələrdə yaxşı inkişaf edir.
Rütubətli, münbit və yaxşı drenaj olunan torpaqlara üstünlük verir.
Soyuğa və şaxtaya davamlıdır.
Şəhər şəraitinə yaxşı uyğunlaşır.

İstifadə sahələri

Dekorativ bitki kimi park, bağ və yaşıllıq zolaqlarında geniş istifadə edilir.
Meyvələri quşlar üçün mühüm qida mənbəyidir.
Xalq təbabətində qabığı və meyvələrindən müxtəlif məqsədlərlə istifadə edilmişdir. Bununla belə, dərman məqsədilə istifadəsi yalnız mütəxəssis məsləhəti ilə tövsiyə olunur.

Ekoloji əhəmiyyəti

Arılar və digər tozlandırıcı həşəratlar üçün yaxşı nektar mənbəyidir.
Quşlar üçün qida və sığınacaq yaradır.
Torpağın mühafizəsinə və biomüxtəlifliyin qorunmasına töhfə verir.

Azərbaycanda yayılması

Adi başınağacı Azərbaycanda əsasən dağətəyi və meşə zonalarında, çaykənarı rütubətli ərazilərdə təbii halda rast gəlinir. Həmçinin dekorativ məqsədlə park və bağlarda becərilir.

İstifadə sahələri

Yayıldığı ərazilər

Qısa xarakteristika

Viburnum opulus bol çiçəklənməsi, parlaq qırmızı meyvələri və payızda rəngarəng yarpaqları ilə seçilən qiymətli dekorativ koldur. Soyuğa davamlılığı, ekoloji əhəmiyyəti və landşaft dizaynında geniş istifadə olunması bu növü yaşıllaşdırma üçün dəyərli bitkilərdən birinə çevirir.