Dendrologiya Bağı B0001
Nümunələr götürülən ərazilər Qax

böyütmək üçün toxunun

Diqqət — zəhərli bitki (Yüksək)

Bitkinin iynələri, qabığı və toxumları zəhərlidir; tərkibində ürək fəaliyyətinə təsir edə bilən taksin adlı alkaloidlər vardır. Yalnız meyvənin qırmızı, ətli örtüyü (aril) zəhərli sayılmır, lakin içindəki toxum zəhərlidir. Hər hansı hissəsinin qida kimi istifadəsi təhlükəlidir.

Giləmeyvəli qara cöhrə

Taxus baccata L.

Azərbaycanda yerli Nadir növ Dərman bitkisi Zəhərli
Taxus baccata (azərbaycanca: giləmeyvəli qara cöhrə) cöhrəkimilər fəsiləsinə aid, uzunömürlü, həmişəyaşıl iynəyarpaqlı ağac və ya koldur. Dekorativ görünüşünə və davamlılığına görə park və bağlarda geniş istifadə olunur.

Ümumi xüsusiyyətləri

Fəsilə
Cöhrəkimilər (Taxaceae)
Həyat forması
Ağac və ya kol
Yarpaq
Həmişəyaşıl · İynəyarpaqlı
Hündürlük
10–20 m
Ömür
1000 ildən çox
İşıq tələbi
Yarımkölgə, Kölgə
Rütubət
Rütubətli
Şaxtaya davamlılıq
Çox yaxşı
Quraqlığa davamlılıq
Zəif
Yayılma
Avropa, Qafqaz, Kiçik Asiya və Şimali Afrikanın bəzi bölgələri
Mühafizə statusu
Nadir növ — bəzi ərazilərdə mühafizə olunur

Xarici görünüşü

  • Yarpaqları tünd yaşıl, yumşaq və yastı iynə şəklindədir.
  • Gövdəsinin qabığı qırmızımtıl-qəhvəyi rəngdə olub yaşlandıqca lay-lay soyulur.
  • Meyvəsi qırmızı, ətli kasaşəkilli örtük (aril) ilə əhatə olunmuş toxumdan ibarətdir.

Yaşayış şəraiti

  • Kölgəyə çox yaxşı dözür.
  • Rütubətli, yaxşı drenaj olunan münbit torpaqlarda daha yaxşı inkişaf edir.
  • Soyuq iqlimə davamlıdır, lakin uzunmüddətli quraqlığa həssas ola bilər.

Əhəmiyyəti

  • Dekorativ bitki kimi park və bağlarda əkilir.
  • Oduncağı çox möhkəm və elastik olduğuna görə tarixən ox, yay və müxtəlif əl işlərinin hazırlanmasında istifadə olunmuşdur.
  • Bu növdən əldə edilən bəzi maddələr xərçəng əleyhinə dərmanların hazırlanmasında istifadə olunan birləşmələrin tədqiqində mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Zəhərliliyi

Bitkinin demək olar ki, bütün hissələri (iynələri, qabığı, toxumları) zəhərlidir və taksin adlı alkaloidlər ehtiva edir. Yalnız meyvənin qırmızı, ətli örtüyü (aril) zəhərli hesab edilmir, lakin onun içindəki toxum zəhərlidir. Buna görə bitkinin hər hansı hissəsinin qida kimi istifadəsi təhlükəlidir.

Azərbaycanda yayılması

Giləmeyvəli qara cöhrə Azərbaycanın dağ-meşə zonalarının bəzi hissələrində təbii şəkildə rast gəlinir və nadir növlərdən hesab olunur. Meşə ekosistemlərinin qorunmasında mühüm rol oynayır və bəzi ərazilərdə mühafizə olunur.

İstifadə sahələri

Yayıldığı ərazilər

Qısa xarakteristika

Bu bitki həm yüksək dekorativ dəyəri, həm də çox uzunömürlü olması ilə seçilir. Eyni zamanda zəhərli olduğuna görə onunla işləyərkən və xüsusilə uşaqların və ev heyvanlarının yaxınlığında ehtiyatlı olmaq vacibdir.