böyütmək üçün toxunun
Bitkinin iynələri, qabığı və toxumları zəhərlidir; tərkibində ürək fəaliyyətinə təsir edə bilən taksin adlı alkaloidlər vardır. Yalnız meyvənin qırmızı, ətli örtüyü (aril) zəhərli sayılmır, lakin içindəki toxum zəhərlidir. Hər hansı hissəsinin qida kimi istifadəsi təhlükəlidir.
Giləmeyvəli qara cöhrə
Taxus baccata L.
Ümumi xüsusiyyətləri
- Fəsilə
- Cöhrəkimilər (Taxaceae)
- Həyat forması
- Ağac və ya kol
- Yarpaq
- Həmişəyaşıl · İynəyarpaqlı
- Hündürlük
- 10–20 m
- Ömür
- 1000 ildən çox
- İşıq tələbi
- Yarımkölgə, Kölgə
- Rütubət
- Rütubətli
- Şaxtaya davamlılıq
- Çox yaxşı
- Quraqlığa davamlılıq
- Zəif
- Yayılma
- Avropa, Qafqaz, Kiçik Asiya və Şimali Afrikanın bəzi bölgələri
- Mühafizə statusu
- Nadir növ — bəzi ərazilərdə mühafizə olunur
Xarici görünüşü
- Yarpaqları tünd yaşıl, yumşaq və yastı iynə şəklindədir.
- Gövdəsinin qabığı qırmızımtıl-qəhvəyi rəngdə olub yaşlandıqca lay-lay soyulur.
- Meyvəsi qırmızı, ətli kasaşəkilli örtük (aril) ilə əhatə olunmuş toxumdan ibarətdir.
Yaşayış şəraiti
- Kölgəyə çox yaxşı dözür.
- Rütubətli, yaxşı drenaj olunan münbit torpaqlarda daha yaxşı inkişaf edir.
- Soyuq iqlimə davamlıdır, lakin uzunmüddətli quraqlığa həssas ola bilər.
Əhəmiyyəti
- Dekorativ bitki kimi park və bağlarda əkilir.
- Oduncağı çox möhkəm və elastik olduğuna görə tarixən ox, yay və müxtəlif əl işlərinin hazırlanmasında istifadə olunmuşdur.
- Bu növdən əldə edilən bəzi maddələr xərçəng əleyhinə dərmanların hazırlanmasında istifadə olunan birləşmələrin tədqiqində mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Zəhərliliyi
Bitkinin demək olar ki, bütün hissələri (iynələri, qabığı, toxumları) zəhərlidir və taksin adlı alkaloidlər ehtiva edir. Yalnız meyvənin qırmızı, ətli örtüyü (aril) zəhərli hesab edilmir, lakin onun içindəki toxum zəhərlidir. Buna görə bitkinin hər hansı hissəsinin qida kimi istifadəsi təhlükəlidir.
Azərbaycanda yayılması
Giləmeyvəli qara cöhrə Azərbaycanın dağ-meşə zonalarının bəzi hissələrində təbii şəkildə rast gəlinir və nadir növlərdən hesab olunur. Meşə ekosistemlərinin qorunmasında mühüm rol oynayır və bəzi ərazilərdə mühafizə olunur.
İstifadə sahələri
- Dekorativ / landşaft
- Əczaçılıq xammalı — Xərçəng əleyhinə dərman tədqiqatları
- Elmi-tədqiqat
- Oymaçılıq və əl işləri — Tarixən ox, yay və əl işləri
- Canlı çəpər — Sıx çətir — canlı hasar
Yayıldığı ərazilər
- Azərbaycan — Təbii
- Qafqaz — Təbii
- Avropa — Təbii
- Kiçik Asiya — Təbii
- Şimali Afrika — Təbii