böyütmək üçün toxunun

Meşə fıstığı

Fagus sylvatica L.

Azərbaycanda yerli

Meşə fıstığı (Fagus sylvatica) fıstıqkimilər (Fagaceae) fəsiləsinə aid, yarpağını tökən, uzunömürlü və hündürboylu ağac növüdür. Avropanın ən mühüm meşəəmələgətirən növlərindən biri hesab olunur. Sıx çətiri, hamar boz qabığı və qiymətli oduncağı ilə seçilir.

Ümumi xüsusiyyətləri

Fəsilə: Fıstıqkimilər (Fagaceae)
Həyat forması: Ağac
Yarpaq: Yarpağını tökən · Enliyarpaqlı
Hündürlük: 30–40 m
Ömür: 200–400 il
İşıq tələbi: Yarımkölgə, Kölgə
Rütubət: Rütubətli
Şaxtaya davamlılıq: Yaxşı
Quraqlığa davamlılıq: Zəif
Meyvə yetişməsi: Sentyabr–Noyabr
Payız rəngi: Sarı və ya qırmızımtıl-qəhvəyi
Yayılma: Mərkəzi və Qərbi Avropa, Cənub-Şərqi Avropa, Qafqazın bəzi əraziləri

Xarici görünüşü

Gövdəsi düz və silindrik, qabığı hamar, açıq boz rənglidir.
Çətiri geniş, sıx və yumru formadadır.
Yarpaqları oval formalı, parlaq yaşıl, kənarları zəif dalğalıdır; payızda sarı və ya qırmızımtıl-qəhvəyi rəng alır.
Meyvəsi tikanlı örtük içərisində yerləşən üçüzlü fındıqcıqlardır və payızda yetişir.

Ekoloji xüsusiyyətləri

Mülayim və rütubətli iqlim şəraitində yaxşı inkişaf edir.
Münbit, dərin və yaxşı drenaj olunan torpaqlara üstünlük verir.
Gənc yaşlarında kölgəyə davamlıdır.
Güclü quraqlığa və yüksək temperaturun uzunmüddətli təsirinə həssasdır.

İstifadə sahələri

Meşəsalma və yaşıllaşdırmada geniş istifadə olunur.
Oduncağı yüksək keyfiyyətli olduğundan mebel, parket, faner, musiqi alətləri və müxtəlif ağac məmulatlarının hazırlanmasında istifadə edilir.
Park və botanika bağlarında dekorativ ağac kimi becərilir.

Ekoloji əhəmiyyəti

Meşə ekosistemlərinin formalaşmasında əsas növlərdən biridir.
Torpağı eroziyadan qoruyur və su rejiminin tənzimlənməsinə kömək edir.
Bir çox quş, məməli və həşərat növləri üçün yaşayış və qida mənbəyi yaradır.
Atmosferdən karbon qazını udaraq iqlimin tənzimlənməsinə töhfə verir.

Azərbaycanda yayılması

Meşə fıstığı Azərbaycanda əsasən Böyük və Kiçik Qafqazın dağ meşələrində yayılmışdır. Rütubətli dağ-meşə ekosistemlərinin əsas ağac növlərindən biridir və ölkənin meşə ehtiyatlarının qorunmasında mühüm əhəmiyyət daşıyır.

İstifadə sahələri

Yayıldığı ərazilər

Qısa xarakteristika

Fagus sylvatica uzunömürlü, sıx çətirli və qiymətli oduncağa malik ağac növüdür. Yüksək ekoloji əhəmiyyəti, dekorativ görünüşü və keyfiyyətli oduncağı sayəsində meşə təsərrüfatında, yaşıllaşdırmada və ağac emalı sənayesində geniş istifadə olunur.