Sürüşdürüb baxın · böyütmək üçün toxunun

Qara şam

Pinus nigra J.F.Arnold

Pinus nigra (azərbaycanca: Qara şam) şamkimilər (Pinaceae) fəsiləsinə aid, həmişəyaşıl, iynəyarpaqlı və uzunömürlü ağac növüdür. Möhkəm quruluşu, quraqlığa və şəhər şəraitinə davamlılığı səbəbindən meşəsalma, küləkdən mühafizə zolaqları və dekorativ yaşıllaşdırmada geniş istifadə olunur.

Ümumi xüsusiyyətləri

Fəsilə: Şamkimilər (Pinaceae)
Həyat forması: Ağac
Yarpaq: Həmişəyaşıl · İynəyarpaqlı
Hündürlük: 20–35 m
Ömür: 300–600 il
İşıq tələbi: Günəş
Şaxtaya davamlılıq: Çox yaxşı
Quraqlığa davamlılıq: Çox yaxşı
Şəhər şəraiti: Yaxşı
Yayılma: Cənubi və Mərkəzi Avropa, Balkan yarımadası, Kiçik Asiya və Qafqazın bəzi əraziləri

Xarici görünüşü

Gövdəsi düz və möhkəm, qabığı tünd boz və ya qara-boz rəngdə olub dərin çatlıdır.
Çətiri gənc yaşlarda konusvari, yaşlandıqca geniş və çətirvari forma alır.
İynələri tünd yaşıl rəngli, sərt, 8–16 sm uzunluğunda və cüt-cüt yerləşir.
Qozaları yumurtaşəkilli və ya konusvari olub 5–8 sm uzunluğunda, yetişdikdə açıq qəhvəyi rəng alır.

Ekoloji xüsusiyyətləri

Günəşli sahələrdə daha yaxşı inkişaf edir.
Quraqlığa, şaxtaya və küləyə yüksək davamlıdır.
Əhəngli, daşlı və yaxşı drenaj olunan torpaqlarda yaxşı inkişaf edir.
Şəhər şəraitinə, hava çirklənməsinə və tüstüyə nisbətən davamlıdır.

İstifadə sahələri

Dekorativ ağac kimi park, bağ və xiyabanların yaşıllaşdırılmasında istifadə olunur.
Meşəsalma və eroziyaya qarşı mühafizə tədbirlərində geniş tətbiq edilir.
Küləkdən mühafizə zolaqlarının salınmasında istifadə olunur.
Oduncağı tikinti, mebel, kağız sənayesi və müxtəlif ağac məmulatlarının istehsalında qiymətləndirilir.

Ekoloji əhəmiyyəti

Torpağın eroziyadan qorunmasına kömək edir.
Karbon qazını udaraq iqlim dəyişikliklərinin təsirinin azaldılmasına töhfə verir.
Quşlar və digər canlılar üçün yaşayış və sığınacaq mühiti yaradır.
Şəhər mühitində havanın keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasına kömək edir.

Azərbaycanda yayılması

Qara şam Azərbaycanda əsasən dekorativ məqsədlə park, bağ və yolkənarı yaşıllıq zolaqlarında becərilir. Həmçinin meşəbərpa və meşəsalma layihələrində, xüsusilə dağlıq və quraq ərazilərdə istifadə olunur.

İstifadə sahələri

Yayıldığı ərazilər

Qısa xarakteristika

Pinus nigra uzunömürlü, həmişəyaşıl və davamlı iynəyarpaqlı ağacdır. Quraqlığa, şaxtaya və şəhər mühitinə dözümlü olması, möhkəm oduncağı və yüksək dekorativ xüsusiyyətləri onu yaşıllaşdırma, meşəsalma və torpaqmühafizə işlərində ən qiymətli şam növlərindən birinə çevirir.