Sürüşdürüb baxın · böyütmək üçün toxunun

Eldar şamı

Pinus eldarica Medw.

Digər adları: Pinus brutia subsp. eldarica, Eldar şamı

Azərbaycanda yerli Nadir növ

Pinus eldarica (azərbaycanca: Eldar şamı) şamkimilər (Pinaceae) fəsiləsinə aid həmişəyaşıl, iynəyarpaqlı ağacdır. Növ təbii olaraq Azərbaycanın Eldar düzündə yayılmış və ölkəmizin nadir relikt ağaclarından biri hesab olunur.

Ümumi xüsusiyyətləri

Fəsilə: Şamkimilər (Pinaceae)
Həyat forması: Ağac
Yarpaq: Həmişəyaşıl · İynəyarpaqlı
İşıq tələbi: Günəş
Rütubət: Quru
Quraqlığa davamlılıq: Yaxşı
Yayılma: Təbii arealı Azərbaycanın Eldar düzüdür (Samux rayonu); nadir relikt növdür
Mühafizə statusu: Nadir relikt növ

Xarici görünüşü

Həmişəyaşıl, uzunömürlü iynəyarpaqlı ağacdır.
Tacı gənc yaşda konusvari, yaşlandıqca daha geniş forma ala bilər.
İynələri cüt-cüt yerləşir.
Qozaları yumurtavari və ya konusvari formada olur.

Ekoloji xüsusiyyətləri

Quraqlığa və isti iqlim şəraitinə nisbətən davamlıdır.
Təbii halda Eldar düzünün quru, isti şəraitində bitir.
İşıqsevən növdür.

İstifadə sahələri

Meşəsalma işlərində istifadə olunur.
Yaşıllaşdırma və dekorativ məqsədlərlə əkilir.
Toxumları genetik materialın saxlanılması və elmi-tədqiqat üçün toplanır.

Toxumları

Eldar şamı toxum vasitəsilə çoxaldılır. Toxumlar qozaların pulcuqları arasında yerləşir və qozalar yetişdikdə açılaraq toxumların yayılmasına şərait yaradır. Toxumlar adətən tünd-boz və ya qəhvəyi rəngli, uzunsov formadadır və qanadcıqla birlikdə yayılır.

Toxumla çoxaltma zamanı sağlam və tam yetişmiş toxumların seçilməsi, uyğun substratda səpilməsi və cücərmə üçün əlverişli rütubət və temperatur şəraitinin yaradılması vacibdir.

Əhəmiyyəti

Eldar şamı Azərbaycanın təbii dendroflorasının qiymətli elementlərindən biridir. Növün qorunması, toxumlarının toplanması və genetik materialının saxlanılması biomüxtəlifliyin və yerli bitki genofondunun mühafizəsi baxımından əhəmiyyətlidir.

Azərbaycanda yayılması

Növ təbii olaraq Azərbaycanın Eldar düzündə (Samux rayonu) yayılmışdır və ölkəmizin nadir relikt ağaclarından biri hesab olunur. Bundan əlavə, meşəsalma və yaşıllaşdırma məqsədilə respublikanın müxtəlif bölgələrində, o cümlədən Dendrologiya Bağında becərilir.

İstifadə sahələri

Yayıldığı ərazilər

Qısa xarakteristika

Eldar şamı həmişəyaşıl, uzunömürlü, quraqlığa və isti iqlim şəraitinə nisbətən davamlı iynəyarpaqlı ağacdır. Azərbaycanın təbii dendroflorasının qiymətli elementlərindən biridir; meşəsalma, yaşıllaşdırma və dekorativ məqsədlərlə istifadə olunur.